Paragraaf F Verbonden partijen

Onder de verbonden partijen van de gemeente Krimpen aan den IJssel vallen gemeenschappelijke regelingen en (privaatrechtelijke) deelnemingen. In deze paragraaf wordt eerst ingegaan op de gemeenschappelijke regelingen en vervolgens op de deelnemingen.

Deelname aan een gemeenschappelijke regeling is een manier om een gemeentelijk doel effectiever te bereiken in een ‘dynamisch’ speelveld van steeds meer samenwerkende (lagere) overheden. In het algemeen gaat de gemeente een relatie met een gemeenschappelijke regeling aan, omdat zij verwacht dat de gemeenschappelijke regeling dezelfde activiteiten effectiever en beter kan uitvoeren. Daarnaast worden risico’s gespreid en gedeeld met andere deelnemers én ontstaat er een kwaliteitsvoordeel als de gemeenschappelijke regeling kennis in huis heeft die de gemeente zelf niet (meer) heeft. Ook ontstaat er vaak grotere effectiviteit en bestuurlijke slagkracht, waardoor nieuwe activiteiten sneller kunnen worden gerealiseerd. Tegelijkertijd kiest de gemeente er bij gemeenschappelijke regelingen bewust voor om zelf invloed te houden, omdat deze activiteiten te kwetsbaar zijn om volledig uit te besteden.

Op basis van deze uitgangspunten is een afwegingskader opgesteld voor het al dan niet aangaan van samenwerking met nieuwe gemeenschappelijke regelingen. Het afwegingskader dient als beleidslijn, wanneer de vraag speelt of de gemeente een nieuwe financiële en bestuurlijke relatie aan zou moeten gaan of niet. Dit kader vormt een handreiking waarin het gemeentelijk beleid voor gemeenschappelijke regelingen een plaats kan krijgen. Het is geen digitaal instrument dat onafwendbaar tot een bepaalde keuze leidt. Een keuze voor het aangaan van een nieuwe financiële en bestuurlijke relatie is in alle gevallen een politiek-bestuurlijke keuze.

In de door de gemeenteraad vastgestelde Nota verbonden partijen is het afwegingskader nader uitgewerkt en ook een ‘governance’ voor verbonden partijen geformuleerd. 

De eigen risico’s van de gemeenschappelijke regelingen die geheel of gedeeltelijk van toepassing zijn voor de gemeente Krimpen aan den IJssel werden eerder in paragraaf B weerstandsvermogen en risicobeheersing toegelicht.

Jeugdhulp Rijnmond (GRJR)
In 2025 heeft een aantal belangrijke ontwikkelingen plaatsgevonden binnen de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond.  Uw raad is hierover op hoofdlijnen tussentijds geïnformeerd via begrotingswijzigingen, dan wel via het overzicht van risico's in planning en control documenten. 

• In 2025 is op basis van de Wet verbetering beschikbaarheid Jeugdzorg gewerkt aan aanscherping van de gezamenlijke Regiovisie Nabij en Passend. Deze is begin 2026 voorgelegd aan de 13 gemeenteraden en inmiddels vastgesteld. De aanscherping is dat de gemeenten veel nadrukkelijker willen streven naar ondersteuning van kinderen in hun eigen omgeving door de mensen die dicht bij hen staan. Zo willen de gemeenten (inzet van) specialistische zorg voorkomen of verkorten, uithuisplaatsingen voorkomen en ervoor zorgen dat kinderen naar de school in de buurt blijven gaan.
• Het algemeen bestuur van de GRJR besloot op 27 juni 2025 om met Veilig Thuis in gesprek te gaan over een plan van aanpak en een bijbehorende extra aanvullende subsidie om wachtlijsten structureel te verminderen, tot een maximum eenmalig aanvullend subsidiebedrag van € 4 mln. in subsidiejaar 2025. Op 12 september 2025 werd dit bedrag in de definitieve begrotingswijziging toegevoegd aan de begroting 2025. Op 12 november 2025 besloot het DB akkoord te gaan met de uitwerking van de besteding van de aanvullende subsidie van € 4 mln. voor het wegwerken van de wachtlijsten. In de vergadering is toegelicht (en in het verslag opgetekend) dat de € 4 mln. voor meerdere jaren is, voor het volledig wegwerken van de wachtlijsten door de externe bureaus. Het algemeen bestuur is op 19 december 2025 mondeling geïnformeerd (wat ook in het verslag is opgetekend) dat daadwerkelijk twee externe partijen zijn ingeschakeld om de wachtlijsten weg te werken, en dat deze begonnen in oktober. Veilig Thuis is met instemming van de GRJR de verplichting met de betreffende bureaus aangegaan voor een periode tot 2027 met de € 4 mln. als dekking. Gezien eerdere besluitvorming over het verbeterplan VT, de uitwerking hiervan en de 
  aangegane verplichtingen, dient de incidentele € 4 mln. die in 2025 aan de begroting van de GRJR is toegevoegd beschikbaar te blijven voor 2026 e.v. Volgens de verslagleggingsvoorschriften kan dat alleen door met dit budget (voor zover nog niet besteed) een bestemmingsreserve te vormen. 

De gemeenschappelijke regelingen hebben en geven steeds meer inzicht in hun risico’s en weerstandsvermogen. De aandacht voor dit onderwerp leidt in enkele gevallen tot een behoefte aan groei van de algemene reserve (weerstandscapaciteit). Wij vinden het niet zonder meer noodzakelijk dat gemeenschappelijke regelingen er zelf een toereikend weerstandsvermogen op na houden. Zeker wanneer voor de aanvulling van het weerstandsvermogen extra middelen van de deelnemende gemeenten nodig zijn. Dan geven wij er de voorkeur aan om risico’s in het gemeentelijke risicoprofiel op te nemen.

In deze jaarrekening maken enkele risico’s van verbonden partijen deel uit van het gemeentelijk risicoprofiel. Daarnaast zijn er nog enkele verbonden partijen die het risicomanagement niet op orde hebben. De risico’s zijn daardoor niet goed in beeld. Bij het bepalen van de sturingsarrangementen spelen de risico’s en het inzicht daarin een belangrijke rol. Langs die weg wordt aandacht gevraagd voor adequaat inzicht en informatie met betrekking tot risico’s.

Hieronder is een overzicht van de gemeenschappelijke regelingen opgenomen inclusief de financiële bijdrage.

Bij deze gemeenschappelijke regelingen is de gemeente vertegenwoordigd in het bestuur. Aan de gemeenschappelijke regelingen zijn financiële risico’s verbonden. 

De (privaatrechtelijke) deelname in het aandelenkapitaal van een aantal vennootschappen vloeit voort uit de maatschappelijke belangen die door deze vennootschappen worden/werden nagestreefd.

Stedin 

De energietransitie betekent voor netbeheerder Stedin een enorme investeringsopgaven in de infrastructuur. Daarmee samenhangend is de afgelopen jaren het eigen vermogen versterkt. In eerdere jaren is daarom besloten de verkoopwinst van niet-gereguleerde onderdelen niet in het dividend te betrekken, zijn cumulatief preferente aandelen uitgegeven en is de Staat toegetreden als aandeelhouder. Als voorlopig laatste stap zijn in 2024 gemeenten en provincies binnen het verzorgingsgebied toegetreden als nieuwe aandeelhouders. In 2025 hebben op dit vlak geen concrete nieuwe ontwikkelingen plaatsgevonden. 

De raad van bestuur van Stedin is in 2025 op vrijwel alle posities gewijzigd door het vertrekt van diverse functionarissen.  

De gemeente Krimpen aan den IJssel had in 2025 deelnemingen in een viertal ondernemingen. Het financiële risico strekt zich uit tot de waarde van de deelneming. In de balans is de aankoopprijs van de aandelen als waarde opgenomen. Het risico betreft feitelijk de economische waarde van het aandelenpakket, indien deze lager ligt dan de aankoopprijs. Tevens is in de tabel de dividenduitkering opgenomen. Mogelijke fluctuaties in de hoogte van de dividenduitkering vormen een risico, met effecten op het begrotingsresultaat. Om deze reden zijn wij terughoudend in het ramen van de opbrengsten uit dividend.