Bestuurlijke inleiding

In 2027 viert Krimpen 750 jaar geschiedenis. We verheugen ons op een jaar vol feestelijke evenementen, bijzondere momenten en nieuwe herinneringen.

Sluitende begroting 2027

Daarnaast blijven we ook onze taken uitvoeren. Dat willen we doen met een sluitende begroting 2027, zonder extra belastingverhoging en zonder taakstellingen. Dat is gezien het vertrekpunt bij de kadernota en met name de tegenvaller op de jeugdzorgkosten niet vanzelfsprekend.

Geen extra verhoging Onroerende Zaakbelasting
We zijn erin geslaagd om een sluitende begroting aan te bieden zonder extra verhoging van de Onroerende Zaakbelasting . Daarmee leggen we de rekening voor de oplopende kosten van jeugdzorg niet bij de inwoners.

We ontkomen er echter niet aan om voor een aantal specifieke heffingen wel tariefsverhogingen door te voeren, volgens het principe “de gebruiker betaalt”. Voor twee heffingen zijn in deze begroting zelfs pijnlijke effecten verwerkt.

De opbrengst van de lijkbezorgingsrechten moet met 48% omhoog om tot volledige dekking van de kosten te komen.

Bij de afvalstoffenheffing vinden wij het te vroeg om de financiële effecten volledig door te berekenen, terwijl de evaluatie van het restafvaltarief nog moet plaatsvinden. Daarom kiezen wij ervoor om te rekenen met een verhoging van het vaste tarief met de trend (2,7%) en een oploop van het tarief per klepbeweging van € 1 naar € 1,50. Daarmee sluiten we aan bij het amendement van 26 juni 2025.

Door deze keuze resteert in 2027 wel een tekort op de afvalexploitatie van naar verwachting € 550.000. Wij willen dit voor rekening van de gemeente laten komen en stellen voor om dit eenmalig uit de Vrije Reserve te dekken.

Aan de slag met de oplopende tekorten na 2027
De begroting vertoont voor 2027 dus structureel evenwicht, maar we voorzien voor de jaren erna oplopende tekorten. Daarmee is deze begroting het financieel en inhoudelijke kader voor 2027, maar betekent dit direct ook een opdracht om aan de slag te gaan en de toekomstige tekorten terug te dringen. In deze opdracht betrekken wij ook de eerder geformuleerde vraag om een ‘voorzieningendiscussie’.

We kunnen niet langer rekenen (of gokken) op compensatie door het rijk. Uitzondering daarop is mogelijk een extra bedrag voor uitvoering van de jeugdhulp, nadat de deskundigencommissie begin 2027 haar rapport hierover presenteert. Dat zal echter in geen geval het volledige tekort oplossen.

Op basis van deze begroting 2027, de financiële buffers, de geïnventariseerde mogelijkheden om besparingen te realiseren én de voorzieningendiscussie zien wij mogelijkheden om te tekorten in de toekomst aan te pakken. Uiterlijk in de kadernota volgend jaar ontvangt uw onze voorstellen. Dat laat overigens onverlet dat wij van mening zijn dat de bekostiging van gemeenten door het rijk tekort schiet.

Wij hanteren de Omgevingsvisie en de Visie sociaal domein als leidraad
Met deze visies in de hand willen we in deze bestuursperiode de focus leggen op uitvoering, concrete keuzes en zichtbare resultaten. Omdat de financiële uitdagingen groot zijn, vraagt het om realistische ambities, duidelijke prioriteiten en scherpe keuzes.

Graag verkennen wij in deze bestuursperiode dan ook samen met uw raad en de maatschappelijke partners welke voorzieningen voor onze gemeente noodzakelijk, wenselijk en haalbaar zijn. Daarvoor willen we scenario’s ontwikkelen en zicht krijgen op de lange termijn impact van eventuele keuzes.

Alleen door samen op te trekken komen we verder. Iedereen is vanuit de eigen rol en verantwoordelijkheid ‘Aan zet’.

Uitvoeringsgericht aan de slag!
Het presenteren van een sluitend begrotingsbeeld voor 2027 is om te beginnen niet zonder slag of stoot gegaan. In de financiële begroting leggen wij daarover uitgebreid verantwoording af. In deze inleiding vatten wij de hoofdlijn samen.

In de kadernota, die nog door onze voorgangers werd opgesteld, is ingegaan op de financiële situatie voor de komende jaren, waarbij zowel de meerjarige saldi als de financiële positie zijn toegelicht.

Het saldo was voor 2027 een overzichtelijk tekort, maar wel met een paar kanttekeningen. Ten eerste bevatte de kadernota vanwege het verkiezingsjaar nog nauwelijks nieuwe ambities. Bovendien is het meerjarenbeeld zwaar negatief en werden ook nog enkele nieuwe risico’s benoemd, zoals de ontwikkeling van de kosten voor regionale jeugdzorg en de afvalexploitatie.

Tegenover alle onzekerheden en uitdagingen werd ook toegelicht dat we beschikken over goedgevulde reserves en een ruim arsenaal aan ombuigingsmogelijkheden.

De conclusie op basis van het geschetste beeld was (en is) dat de tijd nadert dat keuzes moeten worden gemaakt, waarbij we de beschikbare opties verstandig inzetten.

Uit deze cijfers blijkt dat de financiële uitdaging om tot een sluitende begroting 2027 te komen sinds de kadernota aanmerkelijk groter is geworden. Dat komt vooral door de grote tegenvaller op de kosten voor jeugdzorg, die enigszins wordt gedempt door de uitkomsten van de septembercirculaire.

Begroting in evenwicht met financiële maatregelen
Wij hebben allereerst een aantal financiële maatregelen ingezet om het resterende tekort van ruim € 1 miljoen in 2027 te dichten.

Met deze maatregelen is de begroting 2027 in evenwicht. Vanuit die positie hebben wij gezocht naar ombuigingen om nieuw beleid te kunnen opnemen. Dit betekent dat wij enkele keuzes maken die ruimte bieden voor een aantal van onze belangrijkste ambities.

Begin september hebben wij het besluit genomen niet langer in te zetten op de ontwikkeling van Raadhuisplein 4 tot de “Huiskamer van Krimpen”. In vervolg daarop kan dit vastgoed in 2027 commercieel worden verhuurd. Wij houden vooralsnog rekening met gedeeltelijke verhuur en een ingroeiperiode.

De kosten voor gratis openbaar vervoer lopen steeds verder op. Analyse van het gebruik en de noodzaak om tot ombuigingen te komen leiden ertoe dat we deze voorziening willen beëindigen per 1 april 2027. Uiteraard blijft voor inwoners met de laagste inkomens de individuele bijzondere bijstand beschikbaar voor noodzakelijk vervoer en vergoeden we de kosten van het openbaar vervoer die samenhangen met re-integratietrajecten van uitkeringsgerechtigden.

Een derde ombuiging van bescheidener omvang betreft De Klinker. De Klinker wordt gewaardeerd als communicatiemiddel van de gemeente naar de inwoners, maar is relatief duur. Wij kiezen er daarom voor om het aantal edities te beperken tot 2 per jaar.

Door de toegelichte ombuigingen is financiële ruimte beschikbaar gekomen om een aantal van onze ambities in deze begroting op te nemen. Daarnaast hebben wij onderwerpen opgenomen die strikt genomen niet nieuw zijn, maar wel noodzakelijk. Daarbij gaat het om vervangingsinvesteringen en voortzetting van bestaand beleid, waarvoor nog geen meerjarige dekking beschikbaar was.

Vanwege de beperkte financiële ruimte hebben wij keuzes moeten maken in het prioriteren van onze ambities. Daarbij hebben wij voorrang gegeven aan nieuw beleid dat gelinkt is aan leefbaarheid en veiligheid in Krimpen aan den IJssel.

Een groot deel van het overige opgenomen nieuw beleid wordt gedekt uit rijksmiddelen of reserves. Voor andere ambities is op dit moment, gezien de financiële tekorten, nog geen ruimte.

Naast de meerjarige noodzaak tot ombuigen vanwege de oplopende tekorten blijven wij de komende jaren ook ruimte zoeken om meer van onze ambities te kunnen realiseren.

Goed en gezond wonen in een groene en waterrijke omgeving. Dat is wat oude en nieuwe Krimpenaren bindt. Dat is waar ons college aan wil werken. Veel Krimpenaren kennen elkaar ook en kijken naar elkaar om. Ze waarderen de kleinschaligheid en compacte structuur van ons dorp. Er zijn veel vrijwilligers, actieve verenigingen en clubs, organisaties en kerken.

Overal waar mensen zijn en zich tot elkaar verhouden, is er zo’n ‘sociale basis’. De sociale basis ontstaat vanuit de samenleving zelf, in buurten en wijken. De overheid moet zich daartoe verhouden en die relatie ten aanzien van de sociale basis is zeker niet vrijblijvend. De overheid (rijk en gemeenten) heeft verantwoordelijkheden op bestaanszekerheid, gelijke kansen en publieke gezondheid. 

Die gemeentelijke verantwoordelijkheid hebben we in de vorige bestuursperiode verwoord in het visiedocument ‘Gezond en Sociaal Domein 2025-2030: samen op koers voor een gezond en veerkrachtig Krimpen’. Elke gemeente heeft óók de wettelijke plicht om een omgevingsvisie op te stellen. Onze omgevingsvisie ‘Krimpen 2050’ is als strategische visie richtinggevend voor keuzes voor onze leefomgeving.

De Omgevingsvisie ‘Krimpen 2050’ en het visiedocument ‘Gezond en Sociaal Domein 2025-2030’ zijn leidend voor het onderliggende beleid en richtinggevend voor de keuzes die we maken. Aan de hand daarvan bouwen we aan een gemeente die dicht(er) bij inwoners staat:

1. Een gemeente die luistert,
2. Zichtbaar aanwezig is in buurten,
3. Samenredzaamheid stimuleert en waardeert
4. En samenwerkt aan concrete oplossingen

Dat is nodig omdat de samenleving aan het veranderen is. De leefbaarheid in buurten staat onder druk en de samenleving wordt harder en individualistischer. Dat zet de zo gewaardeerde onderlinge verbondenheid en betrokkenheid onder druk.

Krimpen veilig en leefbaar
Dat het in Krimpen veilig en leefbaar is en blijft, is geen vanzelfsprekendheid meer. Wij breiden daarom het aantal BOA’s uit.

Door geopolitieke en maatschappelijke spanningen, klimaatverandering en bedreiging van de volksgezondheid is er ook een toenemende dreiging van crises en conflicten en een groeiend risico op verstoring van kritieke infrastructuur en van ons maatschappelijk leven. Daarom starten wij in 2027 met het bevorderen en organiseren van voldoende zelf- en samenredzaamheid.

Om kwetsbare jongeren te begeleiden stellen we een extra intensief jongerencoach aan. Die richt zich op jongeren die door een opeenstapeling van persoonlijke, sociale en maatschappelijke problemen risico lopen op (verder) afglijden richting overlast, schooluitval of criminaliteit.

De Krimpense voorzieningen
In de vorige bestuursperiode is duidelijk geworden dat we samen met onze maatschappelijke partners moeten verkennen welke accommodaties en/of voorzieningen noodzakelijk, wenselijk en haalbaar zijn. Over veel van deze voorzieningen en/of accommodaties moeten op afzienbare termijn immers (investerings)beslissingen worden genomen. Zo starten we in 2027 met de voorbereiding van de nieuwbouw van zwembad De Lansingh.

Bovendien zijn na 2027 de financiële uitdagingen groot. Dat vraagt om scherpe keuzes, realistische ambities en duidelijke prioriteiten. Dat vraagt enerzijds om een ‘voorzieningendiscussie’.

Maar anderzijds ook om een dialoog in buurten te starten over de brede thema’s van veiligheid, buitenruimte, samenhang en wijkverbanden. Wij gaan daarom werken met een wijkgerichte aanpak, waarbij inwoners, organisaties en professionals samen integraal kijken naar wat wenselijk, noodzakelijk en haalbaar is voor hun buurt of wijk.

En met een ‘app’ willen we een plek creëren waar (het grootste deel van) de communicatie richting inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties samenkomt. De doelstelling is om inwoners beter, sneller en transparanter te informeren over actuele gebeurtenissen, werkzaamheden en gemeentelijke projecten, zodat betrokkenheid en vertrouwen worden vergroot.

Gezond, veerkrachtig en verbonden
In Krimpen willen we dat inwoners gezond, veerkrachtig en verbonden kunnen leven. Inwoners moeten over de fundamentele of basisvaardigheden beschikken die ze nodig hebben om te kunnen functioneren, leren en meedoen in de samenleving. We willen de samenhang en sturing op basisvaardigheden versterken, zodat inwoners beter worden bereikt en ondersteund in het ontwikkelen van taal- en digitale vaardigheden en deelname aan de samenleving.

Te veel inwoners bewegen onvoldoende (57%), ervaren eenzaamheid (45%) of hebben chronische langdurige aandoeningen (37%). Het afgelopen jaar hebben we daarom geprobeerd om het vinden van passend beweegaanbod in Krimpen gemakkelijker te maken.

Het platform KrimpenSportief is een belangrijk instrument om de gemeentelijke doelstelling op het gebied van sport en bewegen te kunnen behalen. Daarnaast is al gebleken dat het platform een belangrijk onderdeel zal gaan vormen voor het programma ‘Gezond en veerkrachtig Krimpen’.

Op dit moment zit het platform nog in een kwetsbare opstartfase en daarom willen we in 2027 extra inzetten op het borgen en inbedden van het platform. Tegelijk willen we gaan starten met de evaluatie van de Sport- en beweegnota 2024-2027.

Versterken van de samenwerking tussen zorg en sociaal domein 
Wij denken dat het belangrijk is om in de voorzieningendiscussie het toegankelijk en betaalbaar houden van kwalitatief goede zorg en ondersteuning in onze gemeente als een uitgangspunt te nemen. Door mensen eerder en laagdrempelig te helpen willen we zwaardere medische zorg voorkomen.

In de bestuurlijke alliantie ‘gezond naar morgen’ wordt met Rotterdam en Capelle aan den IJssel en met een breed palet aan zorgleveranciers samengewerkt aan de uitwerking van de regionale werkagenda van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA).

Een kernonderdeel is het versterken van de samenwerking tussen zorg en sociaal domein. De basisfunctionaliteiten gaan over de leefgebieden: mentale gezondheid, kansrijk opgroeien, gezonde leefstijl, vitaal ouder worden en het verminderen van gezondheidsachterstanden. In de werkagenda maken we afspraken hoe we deze basisfunctionaliteiten in de praktijk vormgeven en hoe we de samenwerking tussen partners organiseren. Zo ontstaat meer samenhang in wat er al gebeurt in de regio en wat we verder ontwikkelen.

Wonen met een plus
Ook Wonen met een plus+ willen wij inzetten om de sociale basis te versterken en gemeenschappen te creëren waarin inwoners naar elkaar omzien en elkaar ondersteunen. Door wonen, welzijn en zorg op locatieniveau met elkaar te verbinden, wordt kwetsbaarheid eerder gesignaleerd en kan ondersteuning dichter bij inwoners worden georganiseerd.

KrimpenWijzer
Met KrimpenWijzer dragen we onze visie op een ‘Gezond en veerkrachtig Krimpen’ uit in woord en gedrag. Om KrimpenWijzer toekomstbestendig te maken, klaar voor de uitdagingen uit bijvoorbeeld het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming of AZWA, willen wij op termijn de capaciteit op twee fronten versterken.

In eerste instantie gaat dit om een bestendiging van de huidige formatie van uitvoerend medewerkers binnen KrimpenWijzer. Op een later moment willen we het voor de procesregisseurs mogelijk maken om meer tijd te besteden aan hun kerntaken op het regisseren van procesverbeteringen. We streven immers naar een verandering van denken en doen.

Gezond en levendig Krimpen
Onze gemeente ligt op een mooie plek: aan de Hollandsche IJssel en de Nieuwe Maas. Langs de IJsseldijk liggen veel monumenten die verwijzen naar ons verleden. In 2027 willen we actueel Erfgoedbeleid opstellen. Zodat de identiteit van Krimpen versterkt wordt en het dorpskarakter behouden blijft. Met nieuwe cultuurhistorische en archeologische waardenkaarten en de juridische borging daarvan in het Omgevingsplan dragen we bij aan het behoud van erfgoed, archeologie en cultuurhistorie. 

Ook de groenblauwe slinger in onze gemeente is van groot belang. Het heeft een ecologische waarde en biedt ruimte voor ontmoeting, bewegen en sport. De komende jaren vernieuwen we het Moderato- en Middenweteringpark.

In deze groenblauwe slinger ligt een aantal formele en informele sport- en speelplekken die we het komend jaar gaan vernieuwen of vervangen.

Goed wonen in Krimpen
We gaan verder met het vernieuwen en verduurzamen van bestaande wijken en woningen. Op veel plekken in de gemeente wordt gebouwd aan woningen voor jong en oud. Vaak ook compacter en (wat) hoger, passend bij de locatie en het karakter van een buurt.

We stellen samen met QuaWonen wooncoaches aan die inwoners helpen bij het vinden van een nieuwe woning om zodoende de doorstroming verder te verbeteren. We onderzoeken de mogelijkheid om over te stappen naar ‘Wonen in de Krimpenerwaard’.

Toekomstbestendig en bereikbaar Krimpen
We gaan verder met de uitvoering van het Duurzaamheidsprogramma 2025-2028 en zetten daarbij in op de thema’s energie, circulair, biodiversiteit, klimaatadaptatie, mobiliteit en voedsel. We ondersteunen verenigingen van eigenaren bij de verduurzaming van hun complexen. En zelf versnellen we de ‘verledding’ van onze openbare verlichting wat in de exploitatie ook nog eens een stevige besparing oplevert.

We stimuleren duurzaam vervoer. We geven prioriteit aan lopen, fietsen en openbaar vervoer. Daarvoor zijn duidelijk ingerichte wegen en een lagere snelheid van autoverkeer nodig. In 2027 maken we een aantal plekken in Krimpen verkeersveiliger, al dan niet vooruitlopend op een toekomstig herstraatproject.

In 2027 evalueren wij de invoering van het restafvaltarief. Hier betrekken wij ook de inwoners.  

Hart van Krimpen en verdere centrumontwikkeling
Na de Waterlijster en het Prinsessenpark nadert nu ook Centrum-Zuid zijn afronding. In het kader daarvan onderzoeken we de noodzaak tot (verdere) parkeerregulering.

Winkeliers en eigenaren van de Crimpenhof werken in nauw overleg met ons verder aan verbetering en vernieuwing van het winkelcentrum. Andersom gaan wij met hen in gesprek over het vernieuwen van het Raadhuisplein.

Wij kiezen er nu voor om Raadhuisplein 4 een commerciële bestemming te geven. Wellicht ontstaan er daardoor op andere plekken nieuwe mogelijkheden. Sowieso verwachten wij dat het tot een extra opbrengst kan leiden.

In combinatie met het verplaatsen van de markt naar het Raadhuisplein ontstaan er mogelijkheden aan de andere kant van de Crimpenhof. Ook daar willen we met eigenaren in gesprek over hun toekomstperspectief.

Stormpolder
De Stormpolder, inclusief De Krom en de Parallelweg, is een ander gebied waar we op basis van de Omgevingsvisie verder mee aan de slag gaan. Zo verwachten we dat Stormpolderdijk in de loop van 2027 bouwrijp kan worden opgeleverd. Verder vernieuwen we de aanlegplaats van de waterbus en ronden we het lopende herstraatproject af.

In 2027 viert Krimpen aan den IJssel een bijzondere mijlpaal: het 750-jarig bestaan van onze gemeente. Dit jubileum biedt een waardevol moment om stil te staan bij onze geschiedenis, maar vooral ook om vooruit te kijken naar de toekomst die wij samen vormgeven.

Onder het motto ‘Ontdek & Verbind’ staat Krimpen 750 in het teken van ontmoeting, betrokkenheid en verbinding. Het jubileumjaar nodigt inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties uit om onze gemeente opnieuw te ontdekken, elkaar te ontmoeten en samen nieuwe herinneringen te maken.

Met activiteiten en initiatieven die verleden, heden en toekomst samenbrengen, maken we zichtbaar wat Krimpen aan den IJssel bijzonder maakt. Tegelijkertijd versterken we de onderlinge verbondenheid die de basis vormt van een sterke en veerkrachtige gemeenschap. Zo vieren we niet alleen 750 jaar geschiedenis, maar investeren we ook in de samenleving van morgen.