Kadernota 2027 – Financiële hoofdlijn

Deze laatste kadernota van ons college vertoont helaas in alle jaren een (oplopend) tekort. Desondanks staat Krimpen aan den IJssel er financieel goed voor en is het saldo van structurele baten en lasten in 2027 nog steeds positief. Ondanks de vele uitdagingen is er ook een sterk financieel fundament en kan worden meebewogen met ontwikkelingen. Krimpen is nog steeds weerbaar en wendbaar.

Dreigend ravijn komt dichterbij….
Bij de start van onze collegeperiode was nog sprake van bovengemiddelde groei van het gemeentefonds. Maar aan de horizon tekende zich al de donkere wolken af die we inmiddels kennen als het “ravijn”. Eerst was deze terugval in rijksfinanciering via het gemeentefonds voorzien in 2026, maar inmiddels is dat moment opgeschoven naar 2028 en is het effect enigszins gedempt.

…en dit jaar is er voor het eerst (nog) geen meevaller…..
Jaarlijks hebben we te maken gekregen met extra (incidentele) middelen van het rijk, waardoor de financiële uitdagingen in ieder geval voor de korte termijn steeds overzichtelijk werden. Dit jaar lijkt echter sprake van een trendbreuk, want de meicirculaire 2026 bevat geen serieuze financiële verlichting.

…hoewel er nog gesleuteld moet worden aan de financiële verhoudingen.
Wel liggen er nog steeds vraagstukken met betrekking tot de structurele financiering van gemeenten door het rijk. Deze betreffen zowel de omvang als de vorm en de afspraken over besteding en verantwoording. In feite is het hoog tijd voor het herzien van de financiële verhoudingen, maar aanzetten daartoe hebben nog niet tot verbetering geleid. Concreet is het wachten nog op het rapport van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda (commissie Van Ark) over de bekostiging van de jeugdzorg, dat begin 2027 zal verschijnen. In deze kadernota houden wij geen rekening met eventuele ontwikkelingen op dit front.

Ondertussen hebben we buffers gevormd…
Terwijl we in onzekerheid verkeerden over de ontwikkeling van de rijksfinanciering hebben we buffers gevormd uit de overschotten die in de jaarrekeningen 2021 tot en met 2024 ontstonden. Dat geeft ruimte om bijstellingen goed te overwegen en waar nodig te laten ingroeien.

….en ombuigingsmogelijkheden geïnventariseerd….
Begin vorig jaar hebben we een integrale inventarisatie uitgevoerd van alle ombuigingsmogelijkheden, die een bijdrage kunnen leveren aan verbetering van de financiën. Het bijbehorende rapport met meer dan 100 ombuigingsmogelijkheden (totaal circa 200 opties/varianten) is met uw raad gedeeld. Daaruit blijkt dat er voldoende mogelijkheden zijn om bij te sturen.

….en alle voorzieningen kunnen behouden.
Onze strategie is er steeds op gericht geweest om het voorzieningenniveau in Krimpen op het bestaande peil te houden zolang het kan en zonder de lokale lasten (OZB) te verhogen. Ondanks de dreigende tekorten hebben we ervoor gekozen niet direct over te gaan tot ingrijpende keuzes, maar deze wel voor te bereiden. Als het maken van keuzes onvermijdelijk wordt, dan zijn er voldoende reservemiddelen om hiervoor de benodigde tijd te nemen.

Nu lijkt de tijd gekomen om keuzes te maken…..
Tot nu toe is slechts een klein deel van de opties ingezet, met minimale maatschappelijke impact. Als het financiële beeld van deze kadernota niet positief wijzigt door extra rijksmiddelen, wordt het onvermijdelijk dat we ingrijpende keuzes maken. Normaal gesproken zouden wij in deze kadernota richtinggevende voorstellen opnemen voor het herstellen van het begrotingsevenwicht. Gezien de aanstaande overdracht aan een nieuw college laten we dat ditmaal achterwege, om onze opvolgers de ruimte te geven daarin eigen keuzes te maken.

…en balans te zoeken met ambities en investeringsopgaven.
Daarbij moet ook balans worden gezocht met ambities en investeringsopgaven. Voor planmatige vervangingsinvesteringen zijn de middelen grotendeels beschikbaar. En er is een reserve maatschappelijke voorzieningen voor (een deel van) de opgaven op dat terrein. Maar ambities met nieuwe structurele lasten zijn binnen de huidige financiële vooruitzichten alleen in te passen met extra ombuigingen.